Kabz Hali. Tasavvufî bir terim olarak kabz takallüs, sıkılma, sıkışma anlamlarında olup, yayılma, açılma, iç açılması demek olan bast ın zıddıdır. Bast sâhibi olunca da sevinmeyiniz.
Bu itibarla, kabz hali, bir mümin için her zaman bir teyakkuz vesilesi olmalıdır. Bast hali ise, insanı şükre sevk eder. Sâlik bazan yaşadığı kabz veya bast halinin sebebini bilmeyebilir. Manevî hayatımızdaki bir sıkıntı ve kabz halinde inşirah kaynağı olabilecek hususlardan biri de psikolojik tavır ve durum değişikliğidir.
İşte bu hali yaşamak, kabz halidir.
Zîrâ bu daralma yani kabz, bast halinin, ziyâde genişliğin müjdecisi ve o genişlik ve yayılma halinin başlangıcıdır. Kabz halinin tam zıddı bast halidir… çünkü neşe halidir o. Kabz hali celali, bast hali ise cemali bir tecellidir. Dolayısıyla kabz hali, bast halinden üstündür.
